‘Heilige of zondaar? Haar leven en het zeventiende-eeuwse vrouwbeeld.’

M.A.W.L.M. Abels (2007)

Niet Aletta Jacobs, maar Anna Maria van Schurman (1607-1678) was de eerste studente van Nederland. Al in 1636, kort na de oprichting van de Universiteit Utrecht, kreeg de jonge Anna Maria toestemming om zich in te schrijven aan de universiteit. Ze volgde colleges bij de letterenfaculteit, geneeskunde en koos als hoofdrichting theologie. Als eerste studerende vrouw in de Noordelijke Nederlanden verwierf ze bekendheid in binnen -en buitenland. Schurman werd door haar tijdgenoten vooral vanwege haar intelligentie geprezen, maar ook vanwege haar creativiteit en doorzettingsvermogen. Haar prestaties werden zowel door mannen als vrouwen bejubeld. Het ideale beeld rondom Schurman leek echter te vervagen toen ze openlijk afstand deed van de gereformeerde kerk. Anna Maria sloot zich in 1666 namelijk aan bij een kleine radicale sekte die werd geleid door de Fransman Jean de Labadie (†1674). Vanaf dat moment stond haar leven niet meer in teken van de wetenschap, maar werd ze volledig opgeslurpt door de labbadistenbeweging. In dit artikel zal worden gekeken hoe de overstap van een academisch leven naar een religieuze sekte, het beeld rondom Schurman bepaalde. Hoe kwam het dat de intelligente Anna Maria deze overstap maakte? Werd deze wending door tijdgenoten toegeschreven aan het vrouw-zijn van Anna Maria? En keken vrouwen anders naar de overstap dan mannen?

Lees verder »